İbili Pilavla, Siyez Bulguru


1950'li yıllarda Kastamonu mutfağı ile ilgili araştırma yapan Arkeolog Ahmet Gökoğlu yöreye özgü 812 çeşit yemek tespit etmiş.

Gökoğlu 1967'de yayımladığı "Kastamonu Ekmekleri" adlı makalesinde ise Kastamonu'daki yemek çeşidinin, yine o tarihlerde yapılan ve 36 ilden derlenen "Anadolu Yemekleri ve Türk Mutfağı" adlı kitaptaki yemek çeşidinden 280 adet fazla olduğunu belirtmiş.

Yani anlayacağınız Kastamonu mutfağı bir zamanlar bu denli zenginmiş. Şimdilerde ne durumda pek bilmiyoruz. Bildiğimiz etli ekmeğini hem evde öğlen yemeği niyetine hem de çarşıda akşam yemeği niyetine tattığımız ve ikisinin de tadının damağımızda kaldığı.

Sabah kahvaltısına ise bir köy evinde uyandık. Ev sahibimiz tek başına yaşayan bir erkek olmasına rağmen;


bize sabah sabah tarhana kaynatmış; yanına kızarmış köy ekmeği; ‘serbest gezinen tavuk’ yumurtasını kırıp yumurtayı beyazından ayırıp sadece sarısı ile yumurtalı ekmek yapmış, sofraya çilek reçeli ile ‘hakiki sütü’ eklemeyi unutmamıştı.

Dolayısıyla böyle bir kahvaltı sofrası bulunca çatlayıncaya kadar yedik içtik, karnımızı iyice doyurduk Tosya’ya doğru yollara düştük.

Niyetimiz Tosya’da methini işittiğimiz bir dönerciye gitmek, öğlen yemeği niyetine nefsimizi köreltmekti. Ancak gelin görün ki küçük bir ayrıntıyı unutmuştuk, o da günlerden o günün pazar oluşu ve pazar günü dönercinin döner takmayışıydı. Sabah sabah ortada kimseler yoktu ki dönerci döner satsın! Ortalıklarda dolaşan bir bizlerdik, bizlerle de karın doymazdı.

Ancak inat ettik, ‘Açık dükkan bulacağız, içinde ne piyorsa tadacağız’ ısrarıyla; ‘İleride sokak içinde bir pilavcı var onun pilavı pek meşhurdur’ duyumuyla; o sokak senin bu sokak benim tarayışıyla dolaşıp, sonunda içinde türlü türlü yemekler pişen Marmara Lokantası’nı bulduk.


Önce tezgahı gözden geçirdik;


aşçının, onca işinin arasında bir de bizim ayaklarının altında dolaşmamızdan pek hoşlanmadığını hissedip;


sarı kılçık pirinciyle pişmiş ‘az’ ibili pilav siparişi verdik; pilavımız gelir gelmez de kaşık kaşık tadını çıkardık. Gerçi sabah sabah ibili pilav yemek pek akıl karı değil ama yemeseydik bu kez de sizin aklınız kalacaktı tadında ki, iyiydi iyi tereyağlı ibili.

Arkadaşlar biliyorsunuz, Tosya pirinciyle meşhur. Biz de öyle biliyorduk ve de diyorduk ki kendi kendimize, ‘Kışlık pirincimizi gitmişken Tosya’dan alırız.’

Nitekim Pirinç Pazarı’na gittik, tavsiye üzerine ismi verilen dükkanı bulduk, satıcı amca, ‘Hangisinden istersiniz?’ dediğinde ise ne yanıt vereceğimizi bilmediğimizin farkına vardık iyi mi?


Çünkü o güne kadar ismini dahi duymadığımız torba torba pirinç duruyordu karşımızda: Sarı kılçık, yaşar, maratelli, Osmancık…

Ve de bize anlatılan, bu çeşit çeşit pirincin bir de çeşit çeşit pişirme yöntemi varmış ki çık çıkabilirsen işin içinden.

Nitekim ‘Ayıkla bakalım pirincin taşını’ derler ya bizim başımıza gelen de o oldu, işin içinden çıkamadık, ‘Hangisinden alalım? Yoksa hepsinden mi alalım? Alalım da o kadar çok pirinci kim yiyecek?’ sorularına yanıt veremediğimizden iki kilo yaşar, bir kilo sarı kılçık’ta karar kıldık.

Bu arada yeri gelmişken hemen belirtelim, Kastamonu’da bir de siyez bulguru diye bir bulgur varmış, onu da sağ olsun Kavun Köyü’nün İmamı bize hediye edince öğrendik.


Siyez bulguru ya da siyez buğdayı bundan on bin yıl önce ekilen ilk buğdaymış. Bugün ise sadece Kastamonu’da yetişiyor ne yazık ki…

Siyez bulgurunu Kastamonulular iki şekilde kullanıyormuş; küçük taneli siyezden sade, yoğurtlu, ayranlı, sütlü, mercimekli çorbalar; iri taneli olanlardan ise sade, patatesli, taze fasulyeli, kuru fasulyeli, bezelyeli, domatesli, ısırganlı, ebegümeçli, mantarlı pilavlar yapıyorlarmış ve ekşili pilav en sevileniymiş.

Hamiş; yani senin anlayacağın bu kış aç kalmayacağız, istemediğimiz kadar birbirinden ilginç pirincimiz bir de siyez bulgurumuz var. Hele ki bir de siyez bulguru ile bir pilav tarifi öğrendik ki yeme de yanında yat.

7 yorum:

  1. Osmancik pirincini biliyorum ben çok severim. Artik daha az pirinç ekildigini okumustum Tosya'da kaybolacak diye odum kopuyor:) çok begendim gezinizi kahvaltinin ozenini keyifli yolculuklar

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kastamonu ve yöresine ait tüm ürünleri, siyez bulguru, tosya pirinci, üryane eriği, çekme helvası, Taşköprü Sarımsağı ve organik ve doğal olarak üretimi yapılan tüm ürünleri evine kadar ulaştıran yeni adresiniz. http://www.kastamonuhediyelik.com adresini ziyaret ediniz.

      Sil
  2. Siyez bulgurunu Ankara'da açılan bir Kastamonu fuarından almış ve tarif üzerine pişirmiştim. Ayranla pişiyordu ve bol soğan kavrulup üstüne konuyordu, oldukça lezzetli bir yemek olmuştu. Bir de siz deneyin bakalım nasıl bulacaksınız. Şimdiden afiyet olsun...

    YanıtlaSil
  3. beste hanım,

    artık daha az pirinç ekildiği doğru. gençler bu zahmetli işi yapmak istemiyormuş. osmancık pirinci bildiğimiz popüler olan bir prinç ancak yaşar ve sarı kılçık'ı pişirmek oldukça zahmetliymiş. kolay kolay pirincin hakkı verilemiyormuş. bakalım deneyeceğiz.

    leylak dalı,

    siyez bulguru gerçekten ilginç. sağ olsun imam efendi epeyce verdi. ilk fırsatta deneyeceğiz.

    YanıtlaSil
  4. En azından Gönen ovasının pirinçle dolduğunu söylüyor yaz aylarında civar köy bahçelerinde gece keyfi yapanlara aman vermeyen zalım sivirisinekler...

    YanıtlaSil
  5. Tokalı Gıda Ltd Şti İSTİKLAL YOLU markasıyla üretim yapmaktadır.
    www.siyez.com.tr adresinden sipariş verebilirsiniz

    YanıtlaSil
  6. Kastamonu ve yöresine ait El Sanatları Dokuma Ürünleri ile Doğal ve Organik olarak üretimi yapılan Tarımsal, Bitkisel ve Hayvansal gıdaları evinize kadar ulaştıran yeni adresiniz.

    YanıtlaSil