Galata Mevlevihanesi ve Hamuşan

İstanbul’un en eski mevlevihanesi; bilinen adıyla Galata bir diğer adıyla Kulekapı Mevlevihanesi şimdilerde pırıl pırıl restorasyonu bitti artık gönül rahatlığıyla ziyaretçi kabul ediyor.

Mevlevihane, II. Sultan Bayezid devrinin beylerbeyi olan İskender Paşa'nın av çiftliği üzerine 1491 yılında inşa edilmiş ve ilk şeyhi de Mehmed Semâ-i Çelebi olmuş.

1766’da Sultan III. Mustafa zamanında büyük bir yangın geçiren Mevlevihane aynı sultan tarafından tekrar inşa edilmiş ve bugün ayakta olan mevlevihane yaptırılmış.


Sultan III.Selim, II. Mahmud ve Abdülmecid zamanlarında onarımlar da gören bu beş yüz yıllık yapı, faaliyetini taa 1925 yılına kadar sürdürmüş, bir dönem ilkokul bile olmuş ve nihayet 1975 yılında müzeye dönüştürülmüş.

Galata Mevlevihanesi’nin en önemli yapılarından biri sekizgen planlı ve 18. yüzyıl barok üslubunun en güzel örneklerinden biri olan semahane. Giriş kapısı üzerinde Sultan Abdülmecid'in tamir kitabesi yer alıyor ve 1853 tarihini taşıyor.

Semahanenin alt bölümünde Mevlevi kültürünü anlatan çeşitli objelerin yanı sıra musiki aletleri sergileniyor.


Ahşap kafeslerle ayrılmış olan üst kısmında ise kronolojik sıra ile divan şairlerinin divanları ile mevlevihanede yetişmiş olan Şeyh Galib, İsmail Ankaravî, Esrar ve Fasih Dedeler ile Şair Leylâ Hanım'a ait el yazması eserler yer almakta.


Mevlevihanenin diğer önemli yapıları ise türbeleri; Şeyh Galib Türbesi, 19.yüzyıl başlarında Halet Said Efendi tarafından yaptırılmış; içinde mevlevihanede şeyhlik yapmış olan Mehmed Ruhi, Hüseyin, İsa Selim efendiler ile Mesnevi’yi ilk şerh eden Şarih-i İsmail Ankaravî ve ünlü ‘Hüsnü-ü Aşk’ın yazarı Şeyh Galib Esad Dede gömülü.

Halet Said Efendi Türbesi de diğer türbe ile aynı tarihte yapılmış; içinde Şeyh Kudretullah, Ataullah efendiler ile Halet Said Efendi ve Ubeydullah Efendi'nin eşi Emine Esma Hanım gömülü.

Kütüphane Halet Said Efendi tarafından yaptırılmış, içinde 3455 cilt kitap bulunuyormuş.


Galata Mevlevihanesi’ne adım atar atmaz içiniz huzurla doluyor ancak en huzurlu yer Hamuşan’ın yani ‘sessizler’in yattığı hazire…

Mevlevihanede şeyhlik yapmış olanlarla, eşleri, kudumzenler, neyzenler, divan sahibi şairler gömülü. Ayrıca Humbaracı Ahmed Paşa, Türkiye'de ilk matbaayı kuran İbrahim Müteferrika, ünlü bestekâr Vardakosta Seyyid Ahmed Ağa, Nayi Osman Dede, Tepedelenli Ali Paşa ve şair Leyla Hanım sessizler yurdu’nun ünlü sessizleri, hamuşan’ı…

4 yorum:

  1. çok severim o mezarligi içiniz gerçekten huzurla doluyor ama kim olduklarini hic bilmiyordum. Niye sessizler deniyor ?

    YanıtlaSil
  2. beste hanım

    hamuşan kelime olarak uykuda olan, susmuş, sessiz manasında. farsça bir kelime. bu arada mevlevi literatüründe kabristan'a hamuşan deniliyormuş. yani susmuşların uykuda olanları yeri...

    YanıtlaSil
  3. yurek burkan bir isim...

    YanıtlaSil
  4. evet yürek burkan bir isim ve bizce yitip gitmişlere yakışan en güzel isim: hamuşan!

    YanıtlaSil